Yerba mate właściwości – właściwości i działanie yerba mate

Czym jest yerba mate?

Yerba mate jest naparem przygotowywanym z występującego w Ameryce Południowej Ostrokrzewu paragwajskiego. Liście i gałęzie ostrokrzewu mieli się na drobne części następnie suszy i gotowy susz możemy zalać. W zależności oczywiście od upodobań ciepłą, bądź zimną wodą. Jednak yerba mate znana jest już od bardzo dawna, a do Europy przywieziona została po raz pierwszy najprawdopodobniej ok. 17 wieku przez jezuickich misjonarzy. Jezuici podczas wyprawy na tereny Ameryki Południowej zasiedlane przez plemię Guarani odkryli, że ci regularnie żują pewne liście.
Efektem żucia owych liści było zmniejszenie łaknienia, pobudzenie umysłu i organizmu, a także zniwelowanie uczucia zmęczenia. Liście te pochodziły z dzisiaj nam znanego ostrokrzewu paragwajskiego i zażywane z tych samych powodów, dla których my dzisiaj pijamy napar z yerba mate. Zakon jezuitów rozpowszechnił picie naparu z suszonego ostrokrzewu w Europie i założył nawet w Ameryce Południowej plantacje yerba mate, które były głównym źródłem dochodu zakonu. Yerba w Europie skutecznie się przyjęła, była bardzo ciekawym i zdecydowanie tańszym zamiennikiem dla sprowadzanej z Azji herbaty. Do dziś plantacje yerby znajdują się tylko w Ameryce Południowej, a sama yerba jest znana i ceniona za swoje działanie pobudzające, jak i zdrowotne na całym świecie.


Właściwości yerba mate

Szeroko mówi się o właściwościach zdrowotnych yerby i jej wpływu na nasz organizm, bowiem nie jest ona pita tylko ze względu na smak, który oferuje. Mało tego – sam smak dla osoby, która nigdy nie piła naparu z ostrokrzewu paragwajskiego może być okropny przy pierwszym kontakcie. Napar przygotowany z yerby jest bardzo „ciężki”, tym bardziej przy tych mocniejszych wersjach yerby, zbieranych w krajach położonych na środkowych częściach kontynentu (Paragwaj, Urugwaj, Brazylia), gdzie gorycz naparu może nam nieźle „wykrzywić twarz”. Do wszystkiego jednak da się przyzwyczaić i po pewnym czasie, smak yerby będzie dla nas czymś mocno cenionym.

Ludzie sięgają po yerbę z wszelakich względów, oczywiście głównie będzie to na pewno pobudzenie płynące z dość sporej zawartości kofeiny w liściach mate. Ale także chęć spróbowania czegoś nowego, niechęć do smaku kawy, czy właśnie wspomniane już wcześniej liczne właściwości zdrowotne. Yerba wpływa na wiele układów naszego organizmu, niweluje zmęczenie, pomaga przy problemach trawiennych, bólach głowy, a nawet ma pomagać przy walce z depresją. Do tego yerbę pić może praktycznie każdy, a możę inaczej – mało kto, nie możę jej pić. Posiada bardzo niewiele właściwości negatywnych, które wypisane będą poniżej.

Wspieranie układu odpornościowego

W yerbie znajdziemy takie związki jak rutyna, kwercetyna, czy kempferol. Związki te nazywają się flawonoidy i są bardzo często dodawane do leków, czy suplementów diety przeznaczonych głównie by wzmocnić organizm. Wpływają pozytywnie na działanie układu odpornościowego, są przydatne w walce z grypą i przeziębieniem. Badania związane z ostrokrzewem paragwajskim wykazały także istotny wpływ picia mate na odbudowę komórek naszego organizmu. Do tego, w yerba mate znajdziemy całą masę witamin, które przyczyniają się do wspomagania układu odpornościowego i walce z chorobami, czy wirusami. Więcej o składzie yerba mate.
Wpływa bardzo korzystnie na osoby alergiczne, zmniejszając objawy alergii.

Właściwości antyoksydacyjne

Antyoksydanty (przeciwutleniacze), są pomocne przy usuwaniu nadmiaru wolnych rodników z organizmu (pozytywnie wpływa na „stres oksydacyjny”) oraz spowalniają procesy starzenia się. Mogą także zmniejszyć ryzyko pojawienia się niektórych chorób, w tym także różnych nowotworów.

Właściwości przeciwnowotworowe

Antyoksydanty i polifenole zawarte w yerbie skutecznie hamują rozwój komórek nowotworowych. Co ważne mają one właściwości przeciwnowotworowe, działają w sposób chemoprewencyjny, czyli chronią przed rozwojem komórek rakowych. Jeden z mitów dotyczących yerby, mówi że ta wręcz przeciwnie – wspiera rozwijanie się nowotworów.

To jednak nie prawda, a skutkiem tych błędów były źle przeprowadzone badania. Prace badawcze wykazały bowiem, że regularne picie yerba mate ma mieć realny wpływ na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworu gardła i przełyku. Po latach okazało się, że nie tyle yerba ma wpływ na rozwój tego rodzaju nowotworu, co gorąca woda. Ponadto, większość z badanych regularnie paliła papierosy, które mają już niezaprzeczalny wpływ na rozwój komórek nowotworowych. W połączeniu z gorącą wodą tworzy to jeszcze większe zagrożenie. Gorąca woda rozszerza komórki chłonne, co przekłada się na znacznie intensywniejsze wchłanianie rakotwórczych składników z palonego tytoniu.Antyoksydanty w sporych ilościach znajdują się także w herbacie, głównie zielonej. Yerba jednak zawiera znacznie więcej antyoksydantów ok. 450mg/100ml, gdzie zielona herbata – ok. 300mg/100ml.


Właściwości odchudzające

Yerba jest bardzo pomocna w walce z otyłością! Myślę, że potwierdzić to może naprawdę wielu ludzi, którzy sięgnęli po yerbe przy swojej metamorfozie. Argumentem dla potwierdzenia tego tematu może być fakt, że yerba jest wielokrotnie dodawana do różnorodnych mieszanek mających nam pomóc zrzucić zbędne kilogramy nadwagi. Dlaczego tak się jednak dzieje?

Po pierwsze – zmniejsza apetyt i wydłuża uczucie sytości, a to w wielu przypadkach jest największy problem, czyli nieregularne jedzenie „czego popadnie”. Dzięki dłuższemu zaspokojeniu sytości nie będziemy odczuwali nawet chęci jedzenia. Dodatkowo yerba ogranicza działanie enzymu trawiennego, dzięki temu mniej tłuszczów dostaje się do organizmu i zmniejsza się ilość kalorii pokarmu.
Naukowo został udowodniony wpływ yerby na odchudzanie, co nie znaczy że samo picie naparu sprawi, że nagle zrzucimy cały nadmiar tkanki tłuszczowej. Warto mimo to sięgnąć po yerbę jeśli ma mieć chociaż jakikolwiek wpływ na proces odchudzania, gdyż nieleczona nadwaga może prowadzić do znacznie poważniejszych chorób.

Yerba na cukrzyce

Co ma yerba do cukrzycy? Stosunkowo sporo, bardzo pozytywnie wpływa na samą chorobę jak i zmniejsza ryzyko jej wystąpienia u osoby zdrowej. Yerba ma w sobie kwas chlorogenowy, czyli przeciwutleniacz z grupy polifenoli – ten działa korzystnie na glikacjie białek, wstrzymując ją i zapobiegając ich niszczeniu. Glikacja białek to przyłączanie cukrów do białek.

Proces ten zapobiega także rozwojowi miażdżycy, czyli chorobie powodującej twardnienie naczyń krwionośnych co powoduje zmęczenie, zmniejszenie koncentracji i może prowadzić do znacznie poważniejszych powikłań.

Przeprowadzono kilka badań, z których wynika że regularne picie yerba mate ma dość znaczący wpływ na przebieg choroby. Badania prowadzone na myszach, wykazały iż yerba znacząco zwiększa tolerancje glukozy. A już badania prowadzone na ludziach w 2011 roku, w Stanach Zjednoczonych przyniosły zaskakujący wynik gdyż u badanych pijących napar z ostrokrzewu paragwajskiego, trzy razy dziennie zmniejszył się poziom HbA1c.
Po około miesiącu zażywania yerba mate, poziom HbA1c (hemoglobina glikowana) zmniejszył się o ok. 0,85%. Normą dla zdrowego człowieka jest ok. 5%, a dla osób z cukrzycą typu 2 (badanych) – równe lub mniejsze 6,5%. Patrząc na te liczby można wywnioskować, że yerba mate ma bardzo korzystny wpływ na cukrzycę. Może być ona jedynie dodatkiem, nie należy zastępować leków owym naparem.

Działania przeciwpasożytnicze i przeciwgrzybiczne

Yerba wspomaga układ odpornościowy i bardzo dobrze działa w walce z grzybami, bakteriami i pasożytami. Yerba skutecznie osłabia między innymi drożdżaka Malassezia, czy świdrowca amerykańskiego.

  • Drożdżaki Mallassezia to mikroskopijne grzyby, żywiące się sebum – wydzielina z gruczołów łojowych. Są naturalną mikroflorą ludzkiego organizmu. Drożdżaki są główną przyczyną łupieżu i podrażnień skóry głowy.
  • Świdrowiec amerykański to z kolei pasożyt przenoszony przez krwiopijne pluskwiaki występujące na terenach obu Ameryk. Zarówno u ludzi jak i zwierząt, patogen wywołuje chorobę Chagasa, która powodować może uszkodzenia mięśnia sercowego i splotów przewodu pokarmowego. Nieleczona prowadzi do śmierci, co roku ginie na nią ok. 50 tysięcy osób.

Wspomaganie serca i układu krążenia

Badania, które były prowadzone na myszach wykazały pozytywny wpływ yerby na funkcjonowanie mięśnia sercowego. Ma także wpływ na cały układ krwionośny w organizmie i zmniejsza ryzyko wystąpienia jego chorób przez zawarte w yerba mate polifenole. Kofeina znajdująca się w yerbie też ma pozytywny wpływ na poprawne funkcjonowanie układu krwionośnego i serca.

Depresja, zaburzenia emocjonalne, parkinson…

Co ciekawe yerba mate może mieć realny wpływ przy chorobach z natury psychicznej. Zarówno może być pomocna przy ich leczeniu, w pewnym stopniu im zapobiegać, czy łagodzić objawy z nimi związane. Napar ma zmniejszać efekt niedoborów enzymów oksydazy monoaminowej (MAO), które odpowiadają za rozkład składników takich jak serotonina, czy dopamina w ludzkim mózgu. Yerba może być użyteczna w przypadku leczenia depresji, parkinsona, zaburzeń emocjonalnych, czy uzależnień.

Korzystny wpływ yerba mate na cholesterol

Rozróżniamy dwa rodzaje cholesterolu:

  • HDL – tak zwany „dobry” cholesterol, posiada więcej białka niż LDL i pomaga w transporcie cholesterolu do wątroby.
  • LDL – to ten „zły” cholesterol, którego ilość najczęściej chcemy zmniejszyć. W nadmiarze może gromadzić się w tętnicach i blokować prawidłowy przepływ krwi

Naprawdę częstym problemem zdrowotnym w dzisiejszych czasach jest właśnie podwyższona ilość złego cholesterolu. Jego nadmiar powodować może problemy z koncentracją i pamięcią, osłabienie kończyn dolnych (ból i zmęczenie mięśni), czy wystąpienie choroby wieńcowej. Choroba wieńcowa charakteryzuje się regularnymi bólami w klatce piersiowej, ból serca, duszności. Może prowadzić do zawału serca.

Jak wykazały pewne badania yerba mate skutecznie obniża zawartość złego cholesterolu w organizmie. Badania na myszach karmionych wysoko tłuszczową paszą, których pojono yerbą wykazały, że zawartość złego cholesterolu zmniejszyła się aż o 31,6%.Także badania na ludziach potwierdziły tę tezę. 102 (stu-dwóch) badanych przez 40 dni piło napar z ostrokrzewu paragwajskiego 3 razy dziennie. U badanych z ilością złego cholesterolu w normie, jego poziom spadł o 8,7%, natomiast u osób z podwyższonym – o 8,6%. Jak możemy zauważyć, yerba mate ma wręcz ogromny wpływ na poziom złego cholesterolu w naszym organizmie. z tego wynika, że w szczególności będzie polecana dla osób mających problem z podwyższonym cholesterolem.


Pobudzenie ciała i umysłu – niwelowanie zmęczenia

Jedną z najistotniejszych właściwości yerba mate, a za razem tą cechą, dla której najczęściej sięgamy po napar z suszonego ostrokrzewu paragwajskiego to oczywiście pobudzenie! Płynące z picia mate, rozjaśnienie umysłu i pobudzenie do działania całego organizmu jest niezwykle cenionym aspektem mate.

Dzieje się to dzięki zawartej w yerba mate, kofeinie która nas skutecznie pobudza, lub może inaczej. Kofeina, jak się okazuje nie tyle nas pobudza, co zmniejsza odczuwanie zmęczenia – zarówno fizyczne jak i psychiczne. Tak naprawdę jedno zasypanie matero (naczynie z którego pijemy yerba mata) w zupełności wystarczy nam na cały dzień intensywnego wysiłku – czy to fizycznego, czy psychicznego. Pobudzenie płynące z picia yerba mate jest zdecydowanie przyjaźniejsze dla naszego organizmu, porównując je do tego pobudzenia pochodzącego z kawy, czy napojów energetyzujących. Pijąc yerbę, cały czas zalewamy ten sam susz przez co z każdym zalaniem w naparze jest coraz mniej kofeiny. To z kolei nie powoduje nagłych skoków kofeiny w naszym organizmie, jak jest w przypadku kawy.

Nie można też zapomnieć o licznych witaminach i minerałach zawartych w yerba mate, których zapotrzebowanie chociaż częściowo zaspokajamy przez picie yerby. A niedobory, niektórych z witamin i innych składników budujących mają wpływ na nasze zdrowie psychiczne. W tym przemęczenie i tym podobne…

Oczyszczanie organizmu

Yerba mate jest moczopędna, a co za tym idzie oczyszcza organizm z różnych toksyn. Szczególnie ceniona właściwość w przypadku leczenia chorób, czy na przykład kaca. Na pewno intensywne spożywanie naparu, pomoże nam w tym przypadku ;).

Pozostałe właściwości

Te warte uwagi z pewnością zostały wyczerpane w dość obszerny sposób, jednak znajdziemy kilka pozostałych właściwości i działań, nad którymi można się pochylić.

  • Łagodzenie bólu
  • Łagodzenie objaw zespołu napięcia przedmiesiączkowego
  • Poprawa jakości skóry twarzy
  • Ochrona przed uszkodzeniami DNA

Warto wspomnieć o dodatkowych właściwościach, które mogą płynąć z dodawania do yerby najróżniejszych dodatków. To jest ciekawe w naparze z ostrokrzewu paragwajskiego, że możemy dodać do niego praktycznie wszystko. Zioła różnej maści, od mięty, po kolendrę, a nawet nie będzie problemu z dosypaniem do mate, zielonej herbaty. W końcu parzymy je w tej samej temperaturze, ok. 80 stopni C. W internecie znajdziemy przeróżne mieszanki yerba mate. Na naszej stronie są opisane najczęściej dodawane zioła do yerba mate.

Właściwości negatywne

Yerba mate jest o tyle fajnym napojem, że tych negatywnych właściwości ma bardzo niewiele i większość osób nie będzie miało problemu z piciem mate. Warto wiedzieć jednak o tych, często niepożądanych skutkach picia yerby.

Każdy inaczej reaguje na kofeinę, i choć tej w yebie nie ma wiele to w skrajnych przypadkach może ona nieść negatywne działanie dla organizmu. Nadmiar kofeiny może powodować bezsenność, nudności, kołatanie serca, czy między innymi utratę sił. Przedawkowanie kofeiny pijąc yerba mate jest jednak praktycznie niemożliwe, dlatego uwaga o kofeinę kierowana jest raczej do osób narażonych na choroby serca, czy nietolerancje tegoż środku.
Podobnie w przypadku kobiet w ciąży, nie ma większych problemów z wchłanianiem kofeiny, lepiej jednak by jej ilość nie przekraczała 200mg dziennie. A jeszcze mniejsza ilość jest wskazana w przypadku karmienia piersią.

Moczopędność, która w przypadku chorób, bądź zatrucia alkoholem może być bardzo pomocna, na codzień może wysuszać nasz organizm. Nie należy więc używać mate jako jedyny spożywany napój. Pijmy w trakcie dnia także zwykłą wodę.

Więcej o przeciwwskazaniach yerba mate.

To tyle z właściwości yerba mate, zarówno cenionych, jak i tych niepożądanych. Wydaje mi się, że mimo wszystko warto sięgnąć po yerbę, gdyż zapewnia ona wiele efektów bardzo korzystnych dla zdrowia. Chociażby zastąpienie napojów energetycznych, czy kawy właśnie yerbą, będzie bardzo dobre dla nas samych. Nie róbmy z yerby też lekarstwa na wszystko, mimo to jest naparem zawierającym bardzo dużo cennych dla zdrowia składników. Zapewnia zdecydowanie lepsze działania od chociażby zielonej herbaty, która także jest bardzo zdrowym naparem. Jednak najważniejsze – pijmy to co nam smakuje.